نماز جماعت

مطابق با فتوای مراجع عظام تقلید شهید آیت الله العظمی خامنه ای، آیت الله العظمی سیستانی و آیت الله العظمی مکارم شیرازی دام عزّهم العالی

فتاوایی که بدون نظر مخالف یا رفرنس خاصی ذکر می شوند، فتاوای مشترک بین سه مرجع بزرگوار می باشند ودر موردی که فتوای مرجعی با فتوای دو مرجع دیگر متفاوت باشد در پاورقی همان شماره وبه نام وی آورده می شود. 

استحباب و اهمیت نماز جماعت

1. مستحب است نمازهای واجب روزانه به صورت جماعت اقامه شود و این استحباب در نمازهای صبح، مغرب و عشا تأکید بیشتری دارد.
2. شرکت در نماز جماعت برای همه مؤمنان مستحب است؛ اما برای همسایگان مسجد و کسانی که صدای اذان مسجد را می‌شنوند، سفارش بیشتری شده است.
3. اگر کسی نماز خود را فُرادا خوانده باشد و پس از آن نماز جماعت برپا شود، مستحب است نماز را دوباره به جماعت بخواند. در صورتی که بعداً معلوم شود نماز اول باطل بوده، همان نماز جماعت کفایت می‌کند.
4. اگر انسان در حال خواندن نماز سه یا چهار رکعتی باشد و در همان هنگام نماز جماعت برپا شود و اطمینان نداشته باشد که پس از پایان نماز به جماعت می‌رسد، چنانچه هنوز به رکوع رکعت سوم نرفته است، مستحب است نماز را به نیّت نماز مستحبی دو رکعتی تمام کرده و به جماعت ملحق شود.
5. اگر پدر یا مادر از فرزند بخواهند که نماز را به جماعت بخواند و ترک جماعت موجب اذیت آنان شود، احتیاط آن است که فرزند در نماز جماعت شرکت کند.

آیت الله سیستانی:اگر پدر یا مادر به فرزند خود امر کند که نماز را با جماعت بخواند، احتیاط مستحب آن است که نماز را به جماعت بخواند، البته اگر امر و نهی پدر یا مادر از روی شفقت نسبت به فرزند باشد، و مخالفتش موجب اذیت آنان شود، حرام است بر فرزند مخالفت نماید.

6. کسی که دچار وسواس در نماز است، واجب نیست نماز را به جماعت بخواند؛ مگر آنکه وسواس او به اندازه‌ای باشد که موجب قطع نماز یا تکرار زیاد اذکار و در نتیجه از بین رفتن موالات و بطلان نماز گردد.

آیت الله سیستانی: کسی که در نماز به حدی وسواس دارد که موجب بطلان نمازش می‌شود، و فقط در صورتی که نماز را با جماعت بخواند، از وسواس راحت می‌شود، باید نماز را با جماعت بخواند.

نمازهایی که می‌توان به جماعت خواند

1. همه نمازهای واجب روزانه را می‌توان به جماعت خواند و در صورتی که امام جماعت یکی از نمازهای یومیه را می‌خواند، مأموم می‌تواند همان نماز یا نماز یومیه دیگری را به او اقتدا کند.
2. اگر امام جماعت نماز ادای یومیه می‌خواند، مأموم می‌تواند قضای هر یک از نمازهای یومیه خود را به او اقتدا کرده و به جماعت بخواند.
3. اگر امام جماعت نماز قضای یومیه می‌خواند، اقتدا به او برای نماز ادا یا قضای یومیه صحیح است؛ اما اگر امام، نماز قضای احتیاطی می‌خواند ـ یعنی قضای آن نماز قطعی نیست ـ اقتدا به او جایز نیست؛ چه نماز برای خودش باشد یا برای دیگری.
4. کسی که نماز یومیه را از روی احتیاط (احتیاط واجب یا مستحب) دوباره می‌خواند، می‌تواند به کسی که نماز واجب ادا یا قضا می‌خواند اقتدا کند.
5. اگر نماز امام جماعت یا مأموم شکسته (قصر) باشد، نماز جماعت صحیح است و ثواب جماعت نیز حاصل می‌شود.
6. نماز جمعه باید به صورت جماعت اقامه شود و خواندن آن به صورت فرادی صحیح نیست.

احکام اقتدا و شرایط خاص جماعت

1. اگر امام جماعت نماز خود را از روی احتیاط دوباره بخواند، مأموم تنها در صورتی می‌تواند به او اقتدا کند که او نیز بخواهد همان نماز را از روی احتیاط اعاده نماید وعلت احتیاط هر دو یکسان باشد.
2. تکرار امامت در نمازهای یومیه یک بار جایز است؛ به شرط آنکه مأمومین جماعت دوم، غیر از مأمومین جماعت اول باشند.

آیت الله سیستانی: اگر امام یا مأموم بخواهد نمازی را که با جماعت خوانده دوباره با جماعت بخواند، هرچند استحبابش ثابت نیست، ولی رجاءً آوردن آن مانعی ندارد.

آیت الله مکارم شیرازی: جايز است “امام جماعت” كه يك بار نماز خود را با جماعت خوانده آن را با جماعت ديگرى دوباره بخواند، امّا بيش از دوبار اشكال دارد، بنابراين يك امام جماعت مى تواند در دو مسجد اقامه جماعت كرده و نماز را دوباره بخواند.