امام محمد باقرعلیه السلام؛ وارث علم نبوی و شهید راه حق

سال‌ها گذشت و نورِ امام محمد باقر علیه السلام همچنان در سراسر جهان اسلام گسترش می‌یافت. محافل او در مدینه سرشار از جویندگان حقیقت بود. هر روز شاگردان گرد او می‌نشستند و معانی قرآن، آموزه‌های پیامبر اکرم ﷺ و راه عدالت و رحمت را می‌آموختند. امّا ستمگران همیشه از کسانی هراس داشته‌اند که دل‌ها را بیدار می‌کنند.

حاکمان اموی تابِ محبّتی را که مردم نسبت به امام داشتند، نداشتند. آنان می‌دیدند که هرچند او نه سپاهی داشت، نه کاخی و نه حکومت ظاهری، امّا دل‌های مؤمنان از آنِ او بود. دانش او نادانیِ آنان را آشکار می‌ساخت و وقار و عظمتش پوچیِ قدرتشان را نمایان می‌کرد.

سرانجام فرمان صادر شد. زهری برای امام فرستادند. آن زهر، آرام‌آرام جسم مبارکش را ناتوان کرد. یارانش با چشمانی اشکبار می‌نگریستند که چگونه این نواده بزرگوار پیامبرﷺ، درد جانکاه را با صبر و یاد خدا تحمFل می‌کند. حتی در واپسین لحظات نیز از رنج خود شکایتی نکرد. لبانش همواره به دعا و ذکر الهی زنده بود.

خانواده‌اش گرد او جمع شدند؛ دل‌هایشان می‌شکست، آن‌گاه که می‌دیدند نورِ مدینه در برابر چشمانشان رو به خاموشی می‌رود. سپس آن لحظه فرا رسید؛ لحظه‌ای که شهر را در اندوه فرو برد.

امام محمد باقر علیه السلام در سن پنجاه ‌وهفت سالگی به سوی پروردگار خویش بازگشت.

کوچه‌های مدینه سرشار از ماتم شد. مردم نه فقط برای یک انسان، بلکه برای چشمه‌ای از حکمت می‌گریستند که جان هزاران نفر را سیراب کرده بود. عالمان گریستند. فقیران گریستند. یتیمان گریستند. آنان می‌دانستند راهنمایی را از دست داده‌اند که رحمتش همه را دربرمی‌گرفت.  امّا حتی در شهادت نیز، امام پیروز شد.

حاکمانی که او را مسموم کردند، با ننگ و رسوایی به یاد آورده می‌شوند؛ امّا نام امام با عشق و احترام زنده است. کاخ‌های آنان به خاک تبدیل شد، ولی سخنان او همچنان در کتاب‌ها، دل‌ها و دعاهای مردم جهان زنده مانده است.

پیش از رحلت، امامت را به فرزندش، امام جعفر صادق علیه السلام سپرد تا نور هدایت الهی همچنان ادامه یابد. و این‌گونه زندگیِ امام محمد باقر علیه السلام به درسی جاودانه تبدیل شد:

اینکه حقیقت ممکن است زخمی شود، امّا هرگز نابود نخواهد شد. اینکه بندگان خدا شاید رنج بکشند، امّا نورشان با فداکاری درخشان‌تر می‌شود. و اینکه مؤمنی که برای دانش، صبر و عدالت زندگی می‌کند، هرگز حقیقتاً نمی‌میرد.