سفرهای معرفتی و سفرهای زمینی

مقدمه

هر هفته فرصتی است تا به رویدادهای آشنا از منظری عمیق‌تر بنگریم. در این هفته، یاد یک دانشمند قرآنی و مناسبت جهانی گردشگری، ما را به تأمل درباره دو نوع سفر دعوت می‌کنند: سفر در مسیر معرفت و سفر در پهنه زمین. هر دو، هنگامی که با ایمان، مسؤولیت‌پذیری و جست‌وجوی حقیقت همراه باشند، می‌توانند به عبادت تبدیل شوند.

۱۲ ربیع‌الثانی: سالروز درگذشت مهدی الهی قمشه‌ای، مترجم قرآن

مهدی الهی قمشه‌ای (حدود ۱۹۰۱–۱۹۷۳) دانشمند، فیلسوف، عارف، شاعر و مترجم ایرانی قرآن بود. او علوم اسلامی و فلسفه را در قمشه (شهرضا)، اصفهان و مشهد آموخت و سپس در تهران، از جمله در دانشگاه تهران، به تدریس فلسفه اسلامی و موضوعات مرتبط پرداخت.

او بیش از همه به دلیل ترجمه فارسی قرآن کریم و همچنین آثارش در زمینه فلسفه اسلامی، عرفان و ادبیات دینی شناخته می‌شود. وی در ۱۲ ربیع‌الثانی ۱۳۹۳ق (۲۵ اردیبهشت ۱۳۵۲ش / ۱۹۷۳م) درگذشت و در قم، در نزدیکی حرم حضرت فاطمه معصومه (سلام‌الله‌علیها)، به خاک سپرده شد.

ترجمه‌های قرآن در طول قرن‌ها راه را برای فهم کلام وحی برای انسان‌هایی با زبان‌های مختلف گشوده‌اند. این فهم، به نوبه خود، باید مقدمه‌ای برای به کار بستن آموزه‌های والای قرآن و ایجاد تغییر در رفتار روزمرّه ما باشد. تنها در این صورت است که می‌توانیم حقیقتاً در زمره هدایت‌یافتگان قرآن قرار گیریم. قرآن کریم به زیبایی می‌فرماید:

إِنَّ هَذَا الْقُرْآنَ يَهْدِي لِلَّتِي هِيَ أَقْوَمُ وَيُبَشِّرُ الْمُؤْمِنِينَ الَّذِينَ يَعْمَلُونَ الصَّالِحَاتِ أَنَّ لَهُمْ أَجْرًا كَبِيرًا

«همانا این قرآن به استوارترین راه هدایت می‌کند و به مؤمنانی که کارهای شایسته انجام می‌دهند بشارت می‌دهد که برای آنان پاداشی بزرگ است.» (قرآن کریم، اسراء، ۹)

پیام امروز:

بیایید قرآن را نه فقط با تلاوت کلماتش، بلکه با آموختن معانی آن و به‌کارگیری مسؤولانه هدایتش در زندگی خود پاس بداریم.

۲۷ سپتامبر: روز جهانی گردشگری

روز جهانی گردشگری از سال ۱۹۸۰ هر سال در ۲۷ سپتامبر برگزار می‌شود. گردشگری از آن زمان به یکی از فعالیت‌های مهم اجتماعی و اقتصادی در جهان تبدیل شده است که مردم را با فرهنگ‌ها، چشم‌اندازها و جوامع گوناگون پیوند می‌دهد. سازمان ملل متحد خاطرنشان می‌کند که گردشگری زمینه معیشت صدها میلیون نفر را فراهم می‌کند و با توسعه پایدار، تبادل فرهنگی و حفاظت از میراث طبیعی و فرهنگی ارتباطی مهم دارد.

برای مسلمانان، سفر می‌تواند فراتر از تفریح باشد؛ سفر می‌تواند فرصتی برای اندیشیدن در آفرینش الهی، دیدار با ملّت‌ها و انسان‌های گوناگون با حفظ کرامت آنان، درک و ارج نهادن به تنوع فرهنگی و توجه به وابستگی مشترک همه انسان‌ها به آفریدگار باشد. قرآن کریم می فرماید:

قُلْ سِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَانْظُرُوا كَيْفَ بَدَأَ الْخَلْقَ ثُمَّ اللَّهُ يُنْشِئُ النَّشْأَةَ الْآخِرَةَ إِنَّ اللَّهَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ

«بگو: در زمین بگردید و بنگرید که خداوند چگونه آفرینش را آغاز کرده است؛ سپس خداوند نشئه آخرت را پدید می‌آورد. همانا خداوند بر هر چیزی تواناست.» (قرآن کریم، عنکبوت، ۲۰)

پیام امروز:

بیایید هر سفر را فرصتی برای آموختن، مهمان‌نوازی، احترام به آفرینش الهی و دیدار با دیگر انسان‌ها با فروتنی و اخلاق نیک بدانیم.