سرمقاله – سال سوم هفته 38
هنگامی که تقویم با نیازهای زمانه ما پیوند میخورد
هفته پیشِ رو چهار مناسبت را در کنار یکدیگر قرار میدهد که در نگاه نخست ممکن است متفاوت به نظر برسند: میلاد یک امام، رحلت بانویی گرامی از خاندان اهلبیت (علیهم السلام)، ولادت یکی از نوادگان برجسته و دانشمند اهلبیت، و روز جهانی صلح. با این حال، این مناسبتها در کنار یکدیگر ما را به تأمل درباره یک پرسش واحد فرامیخوانند: ایمان، دانش، شجاعت اخلاقی و تعهد به صلح چگونه میتوانند شیوه زندگی ما را در دنیای امروز شکل دهند؟
چهارشنبه، ۴ ربیعالثانی: سالروز ولادت سید عبدالعظیم حسنی
سید عبدالعظیم حسنی در سال ۱۷۳ هجری قمری در مدینه متولد شد و از نسل امام حسن مجتبی (علیهالسلام) بود. ایشان عالمی مورد احترام، عابد و راوی مورد وثوق احادیث اهل بیت (ع) بود و بعدها در ری سکونت گزید. وی در سال ۲۵۲ هجری قمری / ۸۶۶ میلادی درگذشت و در همانجا به خاک سپرده شد. آرامگاه ایشان همچنان یکی از اماکن مهم زیارت به شمار میرود.
در دنیای امروز که با اطلاعات نادرست، اظهار نظرهای فوری و محتوای دینی با کیفیّتهای متفاوت روبهرو هستیم، زندگی و شخصیّت ایشان، اهمیت دانشِ بررسیشده و معتبر، فروتنی فکری و بهرهگیری از استادان و راهنمایان قابل اعتماد را برجسته میکند.
پیام امروز:
ایمان را بدون فهم و شناخت به ارث نبریم؛ در پی دانش صحیح و استوار باشیم و خود نیز برای دیگران راهنمایانی قابل اعتماد شویم.
یکشنبه، ۸ ربیعالثانی: سالروز ولادت امام حسن عسکری علیه السلام
امام حسن عسکری (علیهالسلام)، یازدهمین امام شیعیان، فرزند امام علی هادی (علیهالسلام) بود. ایشان بخش عمده زندگی خود را در سامرا و تحت نظارت شدید عباسیان سپری کرد و در سال ۲۶۰ هجری قمری / ۸۷۴ میلادی از دنیا رفتند.
در روزگاری که فشار سیاسی، سردرگمی فکری و محدودیتهای اجتماعی و محدودیت آزادیهای فردی وجود داشت، امام عسکری (ع) تأکید ویژهای بر ایمان آگاهانه، رفتار اخلاقی و روابط اجتماعی مسئولانه داشتند. از جمله سخنان مشهور ایشان چنین است:
کَفاکَ أدبا تَجنُّبُکَ ما تَکرهُ مِن غَیرکَ (بحارالأنوار، ج ۷۸، ص ۳۷۷)
«برای خوشرفتاری همین بس که از انجام دادن کاری نسبت به دیگران که دوست نداری آنان در حق تو انجام دهند، خودداری کنی.»
پیام امروز:
بگذاریم عبادت و دینداری ما، انسانهایی اندیشمند، مسئول از نظر اخلاقی و بیدار از لحاظ فکری پرورش دهد؛ نه اینکه صرفاً به مجموعهای از عادتها و مناسک دینی تبدیل شود.
دوشنبه، ۲۱ سپتامبر: روز جهانی صلح
روز جهانی صلح سازمان ملل متحد هر سال در ۲۱ سپتامبر گرامی داشته میشود. شعار سال ۲۰۲۶ این است: «برای صلح سرمایهگذاری کنیم: برای همه، همهجا، هر روز». این شعار تأکید میکند که صلح تنها به دست دولتها و دیپلماتها ساخته نمیشود، بلکه مردم عادی نیز در کلاسهای درس، محلهها و جوامع خود در ساختن آن نقش دارند.
در نگاه اسلام، صلح صرفاً به معنای نبود جنگ نیست؛ بلکه با عدالت، کرامت انسانی، آشتی و مدیریت مسئولانه اختلافات پیوند دارد. قرآن کریم اصلاح و آشتی را در مرکز مسئولیت اجتماعی مؤمنان قرار میدهد:
إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ فَأَصْلِحُوا بَيْنَ أَخَوَيْكُمْ وَاتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ
«مؤمنان تنها برادر یکدیگرند؛ پس میان دو برادر خود صلح و آشتی برقرار کنید و از خدا پروا داشته باشید، باشد که مورد رحمت قرار گیرید.» (قرآن کریم، سوره حجرات، آیه ۱۰)
این آیه به ما یادآوری میکند که صلح را نمیتوان به یک شعار یا مراسم سالانه محدود کرد؛ صلح باید در خانوادهها، مدارس، مساجد، محیطهای کاری و فضاهای آنلاین به صورت عملی تحقق یابد؛ از طریق عدالت، خویشتنداری، گفتوگو، بخشش و آشتی.
پیام امروز:
هر روز در ساختن صلح نقش داشته باشیم؛ و این کار را از شیوه سخن گفتن، اختلاف نظر داشتن، بخشیدن و رفتار با اطرافیان خود آغاز کنیم.
سه شنبه، ۱۰ ربیعالثانی: سالروز رحلت حضرت فاطمه معصومه سلام الله علیها
حضرت فاطمه معصومه (سلاماللهعلیها)، دختر امام موسی کاظم و خواهر امام علی بن موسیالرضا (علیهماالسلام)، به سوی خراسان حرکت کردند و در ساوه بیمار شدند. سپس ایشان را به قم بردند و حضرت روزهای پایانی عمر خود را در عبادت و نیایش سپری کردند. ایشان در سال ۲۰۱ هجری قمری در قم از دنیا رفته و همانجا به خاک سپرده شدند.
میراث ایشان با دانش، عبادت، استقامت و رشد معنوی و فکری شهر قم پیوندی ناگسستنی دارد؛ شهری که در طول قرنها، در پیرامون حرم ایشان به یکی از مراکز مهم آموزش و دانش اسلامی تبدیل شد. روایات نقلشده در منابع شیعی نیز بر جایگاه معنوی والای ایشان تأکید دارند.
پیام امروز:
دانش، عبادت و کرامت اخلاقی را در کنار یکدیگر گرامی بداریم و نقش حیاتی زنان را در ساختن جوامعی سالم از نظر معنوی و فکری به رسمیّت بشناسیم.
اخبار از طریق ایمیل
عضویت در خبرنامه
