از گذشته بیاموزیم، برای آینده آماده شویم

مقدمه

هر هفته، فرصت‌هایی را پیش روی ما قرار می‌دهد تا به یاد بیاوریم، بیندیشیم و پیمان خود را با خداوند متعال تازه کنیم. مناسبت‌های این هفته، ما را با فداکاری‌های اهل‌بیت (علیهم‌السلام)، اهمیت دانش‌اندوزی و مسئولیت آماده‌سازی نسل آینده با ایمان، حکمت و مهارت‌های کاربردی پیوند می‌دهد. برای امامان جماعت، معلمان و مدیران مراکز فرهنگی اسلامی، این مناسبت‌ها فرصت‌های ارزشمندی فراهم می‌کنند تا آموزه‌های جاودانه اسلام را با نیازها و چالش‌های زندگی امروز پیوند دهند.

۱ صفر: ورود کاروان اسرا به شام

پس از واقعه عاشورا در سال ۶۱ هجری، بازماندگان خاندان امام حسین (علیه‌السلام)، از جمله زنان و کودکان، به اسارت گرفته شدند و به شام برده شدند. شجاعت، استقامت و خطبه‌های روشنگرانه آنان، آنچه را که در ظاهر یک پیروزی نظامی به نظر می‌رسید، به شکست اخلاقی و رسوایی ظلم تبدیل کرد.

ورود کاروان اسرا به شام به مسلمانان یادآوری می‌کند که کرامت، حقیقت و ایمان هرگز در برابر ظلم شکست نمی‌خورند. اسلام به مؤمنان می‌آموزد که حتی اگر از قدرت ظاهری اندکی برخوردار باشند، باید با قاطعیت از عدالت دفاع کنند:

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُونُوا قَوَّامِينَ بِالْقِسْطِ

«ای کسانی که ایمان آورده‌اید! همواره برای عدالت قیام کنید.» (سوره نساء، آیه ۱۳۵)

شجاعت حضرت زینب (سلام‌الله‌علیها) نشان داد که بیان حقیقت، خود عبادتی بزرگ و شکلی از مبارزه با ظلم است.

پیام امروز: جامعه‌ای بسازید که با حکمت، شجاعت و عزّت از حقیقت دفاع کند.

۱ صفر: جنگ صفّین

جنگ صفّین در سال ۳۷ هجری میان امام علی بن ابی‌طالب (علیه‌السلام) و سپاه معاویه رخ داد. این جنگ نمونه‌ای روشن از زشتی و پیامدهای ویرانگر دو آفت بزرگ اجتماعی، یعنی نفاق و ساده‌لوحی است. منافقانی مانند اشعث بن قیس و افراد ساده‌اندیشی همچون ابوموسی اشعری، چنان بر امام علی (علیه‌السلام) و یاران وفادار ایشان فشار وارد کردند که آن حضرت را به پذیرش حکمیّت وادار ساختند.

پیام امروز: منافقان زمان خود را ـ کسانی که ظاهرشان با باطنشان یکسان نیست ـ بشناسید و تلاش کنید هرگز خود در زمره منافقان قرار نگیرید.

۳ صفر: میلاد خجسته امام محمد باقر (علیه‌السلام)

امام محمد باقر (علیه‌السلام) در سال ۵۷ هجری دیده به جهان گشودند. ایشان از بزرگ‌ترین دانشمندان اسلام بودند و در دوران تحوّلات سیاسی، نقش مهمی در گسترش معارف اصیل اسلامی و تربیت شاگردان برجسته ایفا کردند.

در روزگاری که اطلاعات فراوان است اما حکمت کمیاب، امام باقر (علیه‌السلام) به مسلمانان می‌آموزند که دانش را با تقوا، خودکنترلی و اخلاق نیک همراه سازند. آن حضرت فرمودند:

اَلصَّبْرُ صَبْرَانِ: صَبْرٌ عَلَى الْبَلَاءِ حَسَنٌ جَمِيلٌ، وَأَفْضَلُ الصَّبْرَيْنِ الْوَرَعُ عَنِ الْمَحَارِمِ

«صبر دو گونه است: صبر بر بلا که نیکو و زیباست، و برترینِ این دو، پرهیز از آن چیزی است که خداوند حرام کرده است.» (الوافی، ج ۴، ص ۳۳۵)

پیام امروز: به مردم بیاموزیم که نه تنها در برابر سختی‌ها شکیبا باشند، بلکه در برابر وسوسه‌های گناه نیز مقاومت کنند.

۳ صفر: سالروز تولد شیخ‌الرئیس ابن‌سینا

ابوعلی سینا (۹۸۰–۱۰۳۷ میلادی) یکی از بزرگ‌ترین پزشکان، فیلسوفان و دانشمندان عصر طلایی تمدّن اسلامی بود. آثار علمی او قرن‌ها بر پزشکی و فلسفه در جهان اسلام و اروپا تأثیر عمیقی گذاشت.

زندگی او نشان می‌دهد که اسلام، مسلمانان را به برتری علمی، کشف حقایق و یادگیری مادام‌العمر تشویق می‌کند؛ البته زمانی که دانش با اخلاص و در خدمت انسان‌ها باشد.

پیام امروز: جوانان مسلمان را تشویق کنیم که هم در ایمان و هم در دانش و مهارت‌های تخصصی سرآمد باشند.

۵ صفر: شهادت حضرت رقیه بنت الحسین (سلام‌الله‌علیها)

بر اساس گزارش‌های معتبر تاریخی، حضرت رقیه (سلام‌الله‌علیها)، دختر خردسال امام حسین (علیه‌السلام)، پس از تحمّل رنج‌های فراوان واقعه کربلا، در دوران اسارت در خرابه شام به شهادت رسیدند.

پیام امروز: قساوت کسانی را که با اسلام دشمنی کرده‌اند، بشناسید؛ آنان که حتی به کودکان نیز رحم نکردند و امروز نیز همان راه را ادامه می‌دهند. از ظلم و ستم آنان بیزاری بجویید و خود را از رفتار و روش آنان دور نگه دارید.

۱۵ جولای: روز جهانی مهارت‌های جوانان

روز جهانی مهارت‌های جوانان در سال ۲۰۱۴ توسط سازمان ملل متحد نام‌گذاری شد و هر سال در ۱۵ جولای گرامی داشته می‌شود. هدف این روز، تأکید بر اهمیت توانمندسازی جوانان از طریق آموزش مهارت‌های شغلی، کارآفرینی و یادگیری مادام‌العمر است.

اسلام نیز مؤمنان را به کسب مهارت‌های سودمند که به پیشرفت جامعه کمک می‌کند، تشویق می‌کند. در کنار مهارت‌های حرفه‌ای و شغلی، مسلمانان باید اخلاق، مسئولیت‌پذیری و روحیه خدمت به دیگران را نیز در خود پرورش دهند.

پیام امروز: جوانان را به مهارت‌هایی مجهز کنیم که هم آینده دنیوی آنان را بسازد و هم ایمانشان را استحکام بخشد.