زکات فطره

مطابق با فتوای مراجع عظام تقلید آیت الله العظمی خامنه ای ، آیت الله العظمی سیستانی و آیت الله العظمی مکارم شیرازی دام عزّهم العالی

فتاوایی که بدون نظر مخالف یا رفرنس خاصی ذکر می شوند، فتاوای مشترک بین سه مرجع بزرگوار می باشند ودر موردی که فتوای مرجعی با فتوای دو مرجع دیگر متفاوت باشد در پاورقی همان شماره وبه نام وی آورده می شود.

کسانی که پرداخت زکات فطره بر آنها واجب است

1. کسی که موقع غروب شب عید فطر، بالغ وعاقل وهوشیار است، وفقیر و برده کس دیگر نیست، باید برای خودش و کسانی که نان‌خور او هستند، هر نفری یک صاع که تقریباً سه کیلو است گندم یا جو یا خرما یا کشمش، یا برنج یا ذرّت و مانند این ها به مستحق بدهد، و اگر به‌جای آن پول هم بدهد، کافی است.

آیت الله سیستانی: واحتیاط لازم آن است که از غذاهایی که در شهرش معمول نیست ندهد هرچند گندم یا جو، یا خرما یا کشمش باشد.

2. انسان باید فطره کسانی را که در غروب شب عید فطر نان خور او حساب می شوند بدهد؛ کوچک باشند یا بزرگ، مسلمان باشند یا کافر، دادن خرج آنان بر او واجب باشد یا نه، در شهر خود او باشند یا در شهر دیگر.
3. کسی که دیگری باید فطره او را بدهد، واجب نیست فطره خود را بدهد.
4. اگر کسی که فطره او بر دیگری واجب است خودش فطره را بدهد، از کسی که فطره بر او واجب شده ساقط نمی شود

 زمان پرداخت زکات فطره

1. بعد از اثبات حلول ماه شوال، مى‌‌تواند زکات فطره را بپردازد یا کنار بگذارد. کسی که نماز عيد فطر مى‌‏خواند، بنابر احتياط واجب بايد فطره را پيش از نماز پرداخت كند يا كنار بگذارد ولی اگر نماز عيد نمى‌‏خواند، می تواند تا ظهر روز عيد فطر تأخیر بیندازد.
2. اگر به نیّت فطره، مقداری از مال خود را کنار بگذارد وتا ظهر روز عید به مستحق ّ ندهد، احتیاط واجب آن است که هر وقت آن را می دهد نیّت فطره نماید.

آیت الله سیستانی:و تأخیر اگر برای غرض عقلایی باشد اشکال ندارد.

آیت الله مکارم شیرازی: اگر دسترسی به فقیر ندارد می تواند مقداری از مال خود را به نیّت فطره جدا کرده وبرای مستحقی که در نظر دارد یا برای هر مستحق ّ کنار بگذارد وباید هر وقت که آن را می دهد نیّت فطره نماید.

3. اگر موقعی که دادن زکات فطره واجب است، فطره را ندهد وکنارهم نگذارد احتیاط واجب آن است که بعداً بدون این که نیّت ادا وقضا کند فطره را بدهد.

آیت الله مکارم شیرازی: احتیاط آن است که بعداً به نیّت ما فی الذمه یعنی بدون این که قصد ادا وقضا کند فطره را بدهد.

مصرف زکات فطره

1. احتياط واجب آن است كه به فقير كمتر از يك صاع يا قيمتش داده نشود، وجايز است كه به هر فقير چند صاع بلكه به مقدار مخارج سالش داده شود. و احتياط واجب آن است كه بيش از مخارج يك سال به فقير ندهند و او هم بيشتر نگيرد.

آیت الله سیستانی: احتیاط مستحب آن است که به یک فقیر کمتر از یک صاع فطره ندهند، مگر اینکه به فقرایی که جمع شده‌اند نرسد، ولی اگر بیشتر بدهند هیچ اشکال ندارد.

2. در زكات فطره، عدالتِ گيرنده لازم نيست؛ ولى به كسى كه آشكارا گناه كبيره انجام مى‌‏دهد، بنابر احتياط نبايد زكات فطره داد.
3. صرف زكات فطره در راه نشر معارف دين اشكال ندارد؛ ولى احتياط اين است که آن را به فقير بدهند.

آیت الله سیستانی: زکات فطره را ـ بنا بر احتیاط واجب ـ باید فقط به فقرای شیعه پرداخت کرد که دارای شرایطی در مستحقین زکات مال هستند.

آیت الله مکارم شیرازی: زکات فطره را بنابر احتیاط واجب در غیر مورد فقرا ومساکین نمى توان مصرف کرد.

فطریه سادات

غیر سادات نمی‌توانند فطریه را به سادات فقیر پرداخت کنند ودر صورت پرداخت مجزی نمی‌باشد وملاک در این امر سرپرست خانواده می‌باشد.

زکات فطره میهمان

ميهمانى كه فقط شب عيد فطر به خانه انسان بيايد، فطره او بر عهده صاحب خانه نيست.

 زکات فطره زنی که نان خور شوهرش نیست

اگر زن نان‏خور شوهر محسوب شود، بايد شوهر در صورت توانايى زكات فطره خود وهمسرش را بدهد واگر زن نان‏خور شوهر وكس ديگرى نباشد، بايد خودش زكات فطره‌‏اش را بدهد.

پرداخت زکات فطره به واجب النفقه

اگر فرزندان فقير باشند، پدر ومادر بايد مخارج واجب آنان را بپردازند ونمى‌‌توان چيزى از زكات فطره را بابت مخارج زندگى به آنها داد ولى براى اداى دين ويا مايحتاجى كه تأمين آن بر پدر واجب نيست اشكال ندارد.