روزه – قسمت (۳)

مطابق با فتوای مراجع عظام تقلید آیت الله العظمی خامنه ای ، آیت الله العظمی سیستانی و آیت الله العظمی مکارم شیرازی دام عزهم العالی

فتاوایی که بدون نظر مخالف یا رفرنس خاصی ذکر می شوند، فتاوای مشترک بین سه مرجع بزرگوار می باشند و در موردی که فتوای مرجعی با فتوای دو مرجع دیگر متفاوت باشد در پاورقی همان شماره و به نام وی آورده می شود.

مبطلات روزه

 « آمیزش جنسی »

1. آمیزش جنسی روزه را باطل می کند، هرچند منی بیرون نیاید.
2. اگر فراموش کند که روزه است و آمیزش جنسی کند، روزه او باطل نمی شود ولی هر لحظه که یادش آمد باید فوراً از حال آمیزش خارج شود وگرنه روزه اش باطل می شود.

 «استمنا (خود ارضایی جنسی)»

1. اگر روزه دار عمداً کاری کند که منی از او بیرون بیاید، روزه اش باطل می شود.
2. اگر به قصد بیرون آمدن منی کاری کند، در صورتی که منی بیرون نیاید، بنابر احتیاط باید روزه را تمام کند و بعداً قضای آن را هم بگیرد.

آیت الله سیستانی:کسی که عمداً به قصد بیرون آمدن منی بازی یا شوخی کند، و منی از او بیرون نیاید، اگر دوباره نیّت روزه را نکند، روزه او باطل است، واگر نیّت روزه کند، باید بنابر احتیاط لازم روزه را تمام کند و بعداً قضا هم بنماید.

آیت الله مکارم شیرازی: اگر به قصد بیرون آمدن منی کاری کند، در صورتی هم که منی بیرون نیاید، روزه اش باطل  می شود .

3. اگر از روزه دار در خواب یا بیداری بی اختیار منی خارج شود، روزه باطل نمی شود.
4. محتلم شدن در روز، روزه را باطل نمی کند و اگر روزه دار بداند که با خوابیدن محتلم می شود، می تواند بخوابد.
5. اگر روزه دار در حال بیرون آمدن منی از خواب بیدار شود، واجب نیست از آن جلوگیری کند.

۶. اگر روزه دار در روز ماه رمضان و سایر ایام که روزه است در حال خواب جنب شود، پس از بیدار شدن واجب نیست فوراً غسل کند.

«باقی ماندن بر جنابت تا اذان صبح»

1. اگر کسی در شب ماه رمضان جنب باشد، باید تا قبل از اذان صبح (طلوع فجر) غسل کند و اگر عمداً تا آن هنگام غسل نکند، روزه اش باطل است؛ البته تا مغرب باید از انجام کارهایی که روزه را باطل میکند، خودداری کند.

آیت الله مکارم شیرازی: اگر عمداً تا آن هنگام غسل نکند، بنابراحتیاط واجب، روزه اش باطل است؛ ولی اگر توانایی  برغسل ندارد یا وقت تنگ است، تيمم نماید. اما از روی عمد نباشد روزه اش صحیح است.

2. اگر در شب ماه رمضان جنب شود و بدون عمد تا اذان صبح غسل نکند، مانند اینکه در خواب جنب شود و خواب او تا بعد از اذان صبح ادامه یابد، روزه اش صحیح است.
3. کسی که در بیداری جنب شده یا پس از جنب شدن در خواب (احتلام)، بیدار شده و می داند که اگر بخوابد، تا پیش از اذان صبح برای غسل بیدار نخواهد شد، جایز نیست قبل از انجام غسل بخوابد و اگر خوابید و پیش از اذان، غسل نکرد، روزه اش باطل است ولی اگر احتمال می دهد که پیش از اذان صبح برای غسل بیدار خواهد شد و تصمیم بر غسل هم داشته باشد ولی بیدار نشود، روزه اش صحیح است ولی اگر بعد از بیداری دوباره خوابید و تا صبح بیدار نشد، باید قضای آن روز را به جا آورد.

آیت الله سیستانی: کسی که در شب ماه رمضان جنب است و می‏داند که اگر بخوابد تا صبح بیدار نمی‏شود ـ بنا بر احتیاط واجب ـ نباید غسل نکرده بخوابد، و چنانچه پیش از غسل اختیاراً بخوابد و تا صبح بیدار نشود، باید روزه آن روز را تمام کند، و قضا و کفّاره بر او واجب می‌شود.

آیت الله مکارم شیرازی: كسى كه در شب ماه رمضان جنب است و مى داند اگر بخوابد تا صبح بيدار نمى شود نبايد بخوابد و چنانچه بخوابد و بيدار نشود روزه اش اشكال دارد و بنابر احتياط واجب بايد قضا و كفّاره به جا آورد، امّا اگر احتمال دهد كه بيدار مى شود، مى تواند بخوابد، و احتياط اين است كه در دفعه دوم كه بيدار شد نخوابد تا غسل كند.

4. اگر در ماه رمضان، غسل جنابت را فراموش کند و با حالت جنابت صبح کند، روزه آن روز صحیح است ولی اگر این فراموشی چند روز طول بکشد باید روزه های ایام فراموشی را قضا کند البته نمازها در هر حال باطل است.

آیت الله سیستانی: اگر جنب در ماه رمضان غسل را فراموش کند و بعد از یک روز یادش بیاید، باید روزه آن روز را قضا نماید، و اگر بعد از چند روز یادش بیاید، روزه هرچند روزی را که یقین دارد جنب بوده قضا نماید، مثلاً اگر نمی‏داند سه روز جنب بوده یا چهار روز، باید روزه سه روز را قضا کند.

آیت الله مکارم شیرازی: اگر جنب در ماه رمضان غسل را فراموش كند و بعد از يك يا چند روز يادش بيايد، بايد روزه هر چند روزى را كه يقين دارد جنب بوده قضا نمايد، مثلاً اگر نمى داند سه روز جنب بوده يا چهارروز، بايد سه روز را قضا كند و قضاى روز چهارم احتياط مستحبّ است.

5. کسی که در شب ماه رمضان وظیفه دارد غسل کند، اگر به سبب تنگی وقت یا ضرر داشتن آب و مانند آن نتواند غسل کند، باید قبل از طلوع فجر تیمم بدل از غسل انجام دهد.
6. کسی که در شب ماه رمضان برای انجام غسل و تیمم وقت ندارد، اگر خود را جنب کند، روزه اش باطل است و قضا و کفارۀ عمد بر او واجب می شود؛ اما اگر فقط برای تیمم وقت داشته باشد، چنانچه خود را جنب کند و قبل از طلوع فجر تیمم کند، روزه اش صحیح است.

«باقی ماندن بر حیض و نفاس تا اذان صبح»

1. اگر زن از خون حیض یا نفاس پاک شود، باید قبل از طلوع فجر غسل کند و اگر غسل را عمداً انجام ندهد، روزه اش باطل است.

آیت الله سیستانی: اگر زن در شب ماه رمضان پیش از اذان صبح از حیض یا نفاس پاک شود و عمداً غسل نکند، و اگر وظیفه‌اش تیمم است و تیمم ننماید، روزه آن روز را باید تمام کند و قضای آن را نیز بگیرد.

آیت الله مکارم شیرازی: اگر در ماه مبارك رمضان پيش از اذان صبح از حيض يا نفاس پاك شود و براى غسل وقت ندارد تيمّم كند و روزه اش صحيح است، امّا اگر براى هيچ كدام از غسل و تيمّم وقت ندارد بايد بعداً غسل كند و روزه او نيز صحيح است.

2. اگر زن در حال روزه دچار عادت ماهانه و یا زایمان شود، روزه اش باطل می شود.
3. زن اگر پس از اذان صبح از عادت ماهانه یا نفاس پاک شود، آن روز نمی تواند روزه بگیرد.
4. اگر زن غسل حیض یا نفاس را فراموش کند و بعداً یادش بیاید، روزه هایی را که در این مدت گرفته صحیح است؛ خواه روزه ماه رمضان باشد یا غیر آن.

حکم روزه و کفّاره در مورد احتیاط واجب

مواردی که بنابر احتیاط واجب روزه باطل است، مکلّف باید روزه را گرفته و قضای آن­را نیز به­ جا آورد.