حدیث هفته – سال سوم هفته 30
با دیگران همانگونه رفتار کن که دوست داری با تو رفتار کنند: درسی جاودانه از امام حسن (علیهالسلام)
مناسبت تأمل در این حدیث: ۷ صفر، سالروز شهادت امام حسن مجتبی (علیهالسلام) (به روایتی)
مقدمه
بمناسبت سالروز شهادت امام حسن مجتبی (علیهالسلام)، شایسته است در یکی از سخنان ارزشمند ایشان تأمل کنیم؛ سخنی که راهنماییهای عملی برای زندگی روزمرّه ارائه میدهد. این توصیه، اگرچه در چند کلمه بیان شده است، امّا اصلی ساده و در عین حال قدرتمند برای ساختن دوستیهای سالم، خانوادههای قوی، جوامع مهربان و روابط محترمانه در اختیار ما قرار میدهد.
امام حسن مجتبی (ع): «وَصَاحِبِ النَّاسَ بِمِثْلِ مَا تُحِبُّ أَنْ يُصَاحِبُوكَ بِمِثْلِهِ»
«با مردم همانگونه رفتار کن که دوست داری آنان با تو همانگونه رفتار کنند.» (التذکرة الحمدونیه، جلد ۱، صفحه ۱۰۱)
پیامهای تربیتی حدیث برای نوجوانان و جوانان
- از تکنیک جایگزینی استفاده کنید
پیش از آنکه چیزی بگویید یا کاری انجام دهید، تصوّر کنید که شما جای طرف مقابل هستید. از خود بپرسید: «آیا اگر کسی با من اینگونه رفتار کند، خوشحال میشوم؟»
چالش عملی: به مدت یک هفته، هر زمان که با کسی اختلاف نظر پیدا کردید، یک دقیقه مکث کنید و پیش از پاسخ دادن، تصوّر کنید این موقعیت از دیدگاه آن شخص چگونه به نظر میرسد.
- با والدین خود همانگونه رفتار کنید که امیدوارید روزی با شما رفتار شود
به پدر و مادر خود همان احترام و مهربانیای را نشان دهید که امیدوارید در آینده از فرزندان خود دریافت کنید.
چالش عملی: این هفته هر روز یک کار محبّتآمیز برای والدین خود بدون اینکه از شما خواسته شود انجام دهید؛ مانند کمک در خانه، صحبت کردن با ادب یا تشکر از کاری که برای شما انجام میدهند.
- همان دوستی باشید که دوست دارید داشته باشید
اگر دوستانی باایمان، وفادار و مهربان میخواهید، ابتدا باید خودتان این ویژگیها را داشته باشید.
چالش عملی: این هفته یک گام خودتان را به خدا نزدیکتر کنید وسعی کنید این نزدیکی به خدا را در دوستان نزدیک تان هم ایجاد کنید.
- پیش از ارسال پیام فکر کنید
قبل از انتشار یا ارسال یک پیام، از خود بپرسید: «آیا دوست دارم کسی این پیام را برای من ارسال کند؟»
چالش عملی: هرگاه هنگام فعالیّت آنلاین احساساتی شدید، قبل از ارسال مطلب یا پاسخ دادن، ۳۰ ثانیه مکث کنید.
- به همه احترام بگذارید
با همکلاسیها، همتیمیها و خواهر و برادرهای خود همان احترامی را داشته باشید که انتظار دارید آنان نسبت به شما داشته باشند.
چالش عملی: یک روز کامل را بدون استفاده از طعنه، تمسخر و سخنان آزاردهنده سپری کنید.
- همانگونه گوش دهید که دوست دارید شنیده شوید
هنگامی که دیگران صحبت میکنند، توجه کامل خود را به آنان بدهید.
چالش عملی: امروز یک گفتوگو با والدین تان داشته باشید بدون اینکه حواستان به چیز دیگری پرت باشد.
پیامهای تربیتی حدیث برای والدین
- آنچه درست است انتخاب کنید، نه آنچه آسانتر است
اگر چیزی برای فرزندتان خوب است، آن را فراهم کنید؛ و اگر زیانآور است، آن را انجام ندهید؛ حتی اگر فرزندتان آن را بخواهد.
چالش عملی: پیش از گفتن «بله» یا «نه»، از خود بپرسید: «آیا این تصمیم را به خاطر بهترین مصلحت فرزندم میگیرم یا چون برای خودم آسانتر است؟»
- به آن عمل کنید و درباره آن صحبت کنید
این آموزه امام حسن مجتبی (ع) را در تصمیمهای روزانه خود اجرا کنید و برای فرزندانتان توضیح دهید که چگونه این اصل، انتخابهای شما را هدایت میکند.
چالش عملی: این هفته یکی از تصمیمهای خانوادگی را با این جمله توضیح دهید: «من این انتخاب را کردم، چون این همان رفتاری است که دوست دارم دیگران با من داشته باشند.»
- عدالت را در خانه تمرین کنید
با هر فرزند خود منصفانه رفتار کنید، در حالی که نیازهای متفاوت آنان را نیز در نظر میگیرید.
چالش عملی: در پایان هر روز بررسی کنید که آیا همه فرزندان احساس کردهاند به یک اندازه مورد احترام قرار گرفتهاند.
- همانگونه سخن بگویید که میخواهید فرزندانتان سخن بگویند
کلمات مؤدبانه در خانه، قلبهای مؤدب میسازند.
چالش عملی: در طول این هفته بیشتر از واژههایی مانند «لطفاً»، «متشکرم» و «ببخشید» استفاده کنید.
- به حقوق همه احترام بگذارید
چه در محل کار و چه در خانه، وظایف خود را به گونهای انجام دهید که حقوق هیچکس پایمال نشود.
چالش عملی: امروز یکی از تصمیمهایی را که در محل کار یا خانه میگیرید بررسی کنید و از خود بپرسید: «اگر من جای طرف مقابل بودم، آیا این تصمیم را میپذیرفتم؟»
پیامهای تربیتی حدیث برای امامان جماعت و معلمان
- با داستانها آموزش دهید
داستان افرادی را بیان کنید که بر اساس این اصل زندگی کردهاند یا آن را نادیده گرفتهاند و نتایج انتخابهایشان چه بوده است.
چالش عملی: این هفته یک داستان واقعی یا تاریخی تعریف کنید و از مخاطبان خود بپرسید چه درسی از آن گرفتهاند.
- همانگونه آموزش دهید که دوست دارید آموزش ببینید
برای ارائه هر درس یا سخنرانی خود، بهترین تلاش خود را انجام دهید؛ همانگونه که دوست داشتید معلمان خودتان به شما آموزش دهند.
چالش عملی: پیش از هر درس از خود بپرسید: «اگر من یادگیرنده بودم، آیا از شیوهای که امروز تدریس میکنم راضی میبودم؟»
- ارزش حق الناس را آموزش دهید
به مردم کمک کنید اهمیت احترام به حقوق انسانها و پرهیز از آسیب رساندن یا بیعدالتی نسبت به آنان را درک کنند.
چالش عملی: به مخاطبان تان بگویید چرا حق الناس اینقدر در نگاه خداوند متعال مهم است.
اخبار از طریق ایمیل
عضویت در خبرنامه
