ماه رمضانِ امام روح‌الله خمینی

کسانی که از نزدیک با امام خمینی زندگی کرده بودند، اغلب می‌گفتند که ماه رمضان او با آنچه مردم در ظاهر می‌دیدند، متفاوت بود.

در عرصه عمومی، او یک مرجع، یک معلم و رهبری بود که سخنانش ملت‌ها را به حرکت درمی‌آورد. امّا در خلوت، او تنها یک بنده بود.

در ماه رمضان، به‌ویژه در سال‌های پایانی عمرش، اعضای خانواده و شاگردانش مشاهده می‌کردند که غذای خود را به‌طور چشمگیری کاهش می‌دهد. افطار ساده بود: تکه‌ای کوچک نان، مقداری ماست، و شاید کمی سوپ. هیچ‌گونه افراط یا غذای مفصّل در کار نبود، با اینکه به‌راحتی می‌توانست چنین باشد. امّا آنچه عمیق‌ترین تأثیر را می‌گذاشت، عبادت‌های شبانه او بود.

مدّت‌ها پس از آنکه اهل خانه به خواب می‌رفتند، نوری کم‌سو در اتاقش باقی می‌ماند. او برای مدت‌های طولانی به نماز می‌ایستاد. نزدیکانش می‌گفتند که دوست نداشت کسی شاهد عبادت‌های خصوصی‌اش باشد. رابطه او با خداوند، رابطه‌ای صمیمی و محفوظ بود.

یکی از نزدیکانش نقل می‌کند که روزی آرام وارد اتاق شد تا چیزی را برساند واو را در حال سجده دید، در حالی که اشک می‌ریخت؛ نه با صدای بلند و نه نمایشی، بلکه اشک‌هایی آرام و پیوسته. بعدها، وقتی کسی درباره گریه‌های او در ماه رمضان سخنی گفت، او عبارتی با این مضمون بیان کرد: «اگر این ماه بگذرد و من آمرزیده نشوم، پس چه زمانی آمرزیده خواهم شد؟»

برای کسانی که این سخن را شنیدند، این جمله تکان‌دهنده بود. او عالمی با دانشی عظیم بود؛ مردی که دهه‌ها به مطالعه فقه، فلسفه وعرفان پرداخته بود. امّا در رمضان، به دستاوردهایش نگاه نمی‌کرد؛ بلکه نیاز خود را می‌دید.

در شب‌های قدر، دعای جوشن کبیر را با تأمل و آرامی می‌خواند و بر هر یک از نام‌های الهی درنگ می‌کرد. وقتی به بخش‌هایی می‌رسید که از رحمت خداوند سخن می‌گفت، صدایش می‌لرزید.

او یک‌بار توضیح داد که رمضان، ماهی است که قرآن بر دل‌ها نازل می‌شود، اما تنها دل‌هایی که با تواضع نرم شده‌اند، توان دریافت آن را دارند.

ماه رمضانِ او درسی عمیق به ما می‌آموزد:

هرچه انسان در دانش بالاتر می‌رود، در عبادت فروتن‌تر می‌شود.

ماه رمضان درباره جایگاه ومقام نیست؛ ودرباره این نیست که دیگران ما را چگونه می‌بینند. بلکه درباره ایستادن در پیشگاه خداوند است، بی‌هیچ عنوان واعتباری، با آگاهی از اینکه بدون رحمت او، هیچ نداریم. وشاید راز عظمت حقیقی نیز همین باشد.