شجاعت، دانش و حافظه مقدّس؛ درس‌هایی از مناسبت‌های این هفته

مقدمه

این هفته یادآور رویدادهایی است که شجاعت، تلاش علمی و لحظات بنیادین شکل‌گیری ایمان ما را در هم می‌آمیزد. تأمل در این سالگردها به رهبران جوامع اسلامی کمک می‌کند تا تاریخ را با مسئولیت اجتماعی، رهبری اخلاقی و ترویج دانش پیوند دهند.

۲۴ رجب: فتح خیبر به دست امام علی (ع) (سال ۷ هجری)

خیبر واحه‌ای مستحکم بود که جامعه مسلمانان در آن با نبردی دشوار روبه‌رو شد. نقش تعیین‌کننده امام علی (ع) در پیروزی نهایی و گشوده شدن این منطقه مهم راهبردی در تاریخ اسلام برجسته است.

این رویداد نشان‌دهنده شجاعت همراه با انضباط، حفظ امنیت جامعه و رفتار عادلانه با شکست‌خوردگان است که همگی بخشی از اخلاق اسلامی در جنگ به شمار می‌روند. اسلام حتی در زمان درگیری، بر خویشتن‌داری، عدالت و بزرگواری تأکید دارد.

پیام برای امروز: در عین شجاعت و توانایی، عدالت و رحمت را هم در تعاملات تان با دیگران در نظر داشته باشید.

۲۵ رجب: شهادت امام موسی کاظم (ع) (سال ۱۸۳ هجری)

امام موسی کاظم (ع) بخش زیادی از زندگی خود را زیر فشار و در زندان حکومت عباسی سپری کرد، اما در ایمان، صبر و پایداری ثابت‌قدم ماند. شهادت ایشان گواهی روشن بر پایبندی عمیق به عدالت، دانش و تقواست. آن حضرت بر خودآگاهی، تأمل اخلاقی و هماهنگی رفتار انسان با هدایت الهی تأکید داشت و می‌آموخت که فهم حقیقی، نیازمند شناخت رابطه انسان با خدا، هدف آفرینش و راه‌هایی است که انسان را از دین دور می‌کند:

امام موسی الکاظم (ع): وَجَدْتُ عِلْمَ النّاسِ فی أرْبَعٍ: أوَّلُها أنْ تَعْرِفَ رَبَّکَ، وَالثّانِیةُ أنْ تَعْرِفَ ما صَنَعَ بِکَ، وَ الثّالِثَةُ أنْ تَعْرِفَ ما أرادَ مِنْکَ، وَ الرّابِعَةُ أنْ تَعْرِفَ ما یخْرِجُکَ عَنْ دینِکَ (بحارالانوار، ج ۷۵، ص ۳۲۸)

«دانش مردم را در چهار چیز یافتم: نخست آنکه پروردگارت را بشناسی؛ دوم آنکه بدانی تو را برای چه آفریده است؛ سوم آنکه بدانی از تو چه می‌خواهد؛ و چهارم آنکه بدانی چه چیزهایی تو را از دینت خارج می‌کند.»

این آموزه در روزگار ما که مسلمانان با چالش‌های پیچیده اجتماعی و اخلاقی روبه‌رو هستند، بسیار راهگشاست و انسان را به بازنگری در هدف زندگی، تصمیم‌گیری اخلاقی و هوشیاری در برابر عوامل گمراه‌کننده فرا می‌خواند.

پیام برای امروز: هر روز در هدف و رفتار خود تأمل کنید، آن‌ها را با هدایت الهی هماهنگ سازید و مراقب عواملی باشید که می‌تواند شما را از ایمان دور کند.

۲۵ رجب: تأسیس حوزه علمیه قم به دست آیت‌الله عبدالکریم حائری

تأسیس حوزه علمیه قم توسط شیخ عبدالکریم حائری، نقطه عطفی در احیای علوم دینی شیعه بود و این شهر را به مرکزی مهم برای آموزش فقهی و حیات فکری شیعه تبدیل کرد.

نهادهای علمی دینی، ضامن پایداری دانش و رهبری دینی هستند و با حمایت از آموزش دینی، جوامع را برای مواجهه عاقلانه با چالش‌های جدید آماده می‌کنند.

پیام برای امروز: در آموزش دینی معتبر برای خود و فرزندان تان سرمایه‌گذاری کنید.

۲۶ رجب: درگذشت علامه محمدتقی جعفری

علامه محمدتقی جعفری از اندیشمندان معاصر بود که در حوزه الهیّات، فلسفه و گفت‌وگو با مسائل اجتماعی جدید آثار ارزشمندی برجای گذاشت. میراث علمی او نشان می‌دهد که دانش دینی باید در عین وفاداری به وحی، با اندیشه و مسائل روزگار خود گفت‌وگو کند.

پیام برای امروز: از پژوهش‌هایی حمایت کنید که میان سنّت دینی و واقعیت‌های معاصر پل می‌زنند.

۲۷ رجب: آغاز بعثت پیامبر اکرم (ص)

بعثت لحظه‌ای است که پیامبر اکرم (ص) وحی را دریافت کرد و رسالت خود را آغاز نمود؛ رخدادی که مسیر تاریخ بشر را دگرگون ساخت.

قرآن کریم پیامبر را الگوی کامل اخلاق و رفتار برای مؤمنان معرفی می‌کند:

لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ

«به‌راستی در رسول خدا برای شما الگویی نیکو است.» (احزاب، ۲۱)

پیام برای امروز: پیامبر را به‌عنوان الگویی عملی برای اخلاق، خدمت به مردم و خودسازی معرفی کنید.

۲۸ رجب: نخستین اقامه نماز در اسلام (سال عام‌الفیل)

نماز در دین مبین اسلام به عنوان ستون و پایه دین معرفی شده است. در اذان و اقامه می گوییم: حی علی خیر العمل. و در روایات می خوانیم که پذیرش نماز، پیش نیاز پذیرش بقیه عبادات و اعمال انسان است. چرا؟ چون نماز ما را در مقام گفتگوی با معبود لایتناهی قرار می دهد. موقعیتی که می تواند ما را به بندگی خداوند که سرمنشاء همه خوبیهای عالم است نزدیکتر کند.

پیام برای امروز: نماز اول وقت را برای خود و خانواده تان به عنوان یک سنّت ارزشمند و مهم تبدیل کنید.

۲۸ رجب: خروج امام حسین (ع) از مدینه به سوی مکه (سال ۶۰ هجری)

حرکت امام حسین (ع) از مدینه به مکه و سپس به کربلا، اقدامی آگاهانه برای شهادت دادن به حق و ایستادگی در برابر ظلم بود که به واقعه عاشورا انجامید. این موضع، درس مقاومت اصولی در برابر ستم و هزینه اخلاقی گفتن حقیقت به صاحبان قدرت را به ما می‌آموزد.

پیام برای امروز: با حفظ کرامت انسانی، شجاعانه از عدالت و حقیقت دفاع کنید، حتی اگر هزینه‌بر باشد.