حدیث هفته – سال سوم هفته 05
قلب منعطف جوان: کاشتن ارزشها پیش از آنکه دیر شود
مناسبت تدبّر در این حدیث: ۱۱ شعبان: ولادت حضرت علیاکبر(ع) و روز جوان (سال ۳۳ هجری قمری)
مقدمه
یازدهم شعبان یادآور ولادت مبارک حضرت علیاکبر(ع) و روز جوان است. این مناسبت ما را به ظرفیت عظیم دلها و ذهنهای جوان توجه میدهد. امیرالمؤمنین امام علی(ع) در سفارش خود به امام حسن(ع)، دلِ جوان را به زمینی حاصلخیز تشبیه میکند که آماده پذیرش هر بذری است که در آن کاشته شود. این تشبیه عمیق، هم یک فرصت بزرگ را نشان میدهد و هم یک مسئولیت مهم: آنچه در جوانی میکاریم، آیندهی انسان را شکل میدهد.
قالَ الإمامُ عليٌّ عليه السلامُ لابنه الحسن عليه السلام: اِنَّما قَلْبُ الْحَدَثِ كَالاَْرضِ الخالِيَةِ، ما أُلْقِيَ فيها مِنْ شَيءٍ قَبِلَتْهُ، فَبادَرْتُكَ بِالأدَبِ قَبْلَ أَنْ يَقْسُوَ قَلْبُكَ وَيَشْتَغِلَ لُبُّكَ (تحف العقول، ص ۲۷۳)
امام علی(ع) به امام حسن(ع) فرمودند: «دلِ جوان مانند زمین خالی است؛ هر چه در آن افکنده شود، میپذیرد. پس شتاب کردم که پیش از سخت شدن دلت و مشغول شدن فکرت، تو را به ادب و ارزشها تربیت کنم.»
پیامهای تربیتی حدیث برای نوجوانان و جوانان
- ذهنت باز و آماده است، درست از آن استفاده کن
آنچه در جوانی یاد میگیری، مسیر کل زندگیات را میسازد.
تمرین عملی: این هفته یک عادت خوب شروع کن (مطالعه، نماز، ورزش) و بر آن مداومت داشته باش.
- مراقب آنچه وارد دلت میکنی باش
هر چیزی در فضای مجازی یا از سوی دوستان برای دل و قلب تو مناسب نیست.
تمرین عملی: امروز یک صفحه یا اینفلوانسر منفی در شبکه های اجتماعی را آنفالو کن.
- خودت را بساز قبل از اینکه دیر شود
تغییرات خوب در جوانی آسانتر از سن های بالاتر است.
تمرین عملی: یک عادت بد را بنویس و همین امروز یک قدم برای ترک آن بردار.
- از الگوهای خوب یاد بگیر
کسی که تحسینش میکنی، کمکم شبیهش میشوی.
تمرین عملی: یک شخصیت الهامبخش را دنبال کن و از زندگیاش درس بگیر.
- دانش سودمند یک سرمایه همیشگی است
آنچه امروز میکاری، فردا از آن بهره میبری.
تمرین عملی: روزی ۲۰ دقیقه یادگیری مفید داشته باش. یادگیری ای که زندگی تو و دیگران را بهتر کند.
- اینکه با چه کسانی وقت میگذرانی مهم است
دوستان (حضوری یا آنلاین) افکار و رفتار تو را بیشتر از آنچه فکر میکنی شکل میدهند.
تمرین عملی: این هفته پنج دوست نزدیکت را بنویس و صادقانه بررسی کن آیا آنها باعث رشدت هستند یا سقوطت.
پیامهای تربیتی حدیث برای والدین
- تربیت فرزندان تان را زود شروع کنید
ارزشها در کودکی راحتتر شکل میگیرند. بویژه در زمانه ای که فرزندان بسیار تحت تاثیر فضای مجازی هستند، آنها باید خیلی زود، ایمنی های لازم را از سوی شما دریافت کنند.
تمرین عملی: هر روز یک گفتوگوی معنادار با فرزندتان داشته باشید.
- اولین معلّم باشید
کودکان بیشتر از رفتار یاد میگیرند تا از حرف.
تمرین عملی: این هفته یک ارزش اسلامی را عملاً و در رفتارتان به فرزندان تان نشان دهید.
- محیط فرزندان تان را محافظت کنید
خیلی مراقب باشید که فرزندان تان را با چه کسانی همنشین می کنید. دوستان و رسانه بیشترین تأثیر را دارند. آیا آنها فرزندان تان را به خدا نزدیک تر یا دورتر می کنند؟
تمرین عملی: فضای دیجیتال و شبکه های اجتماعی فرزندتان را بررسی و محدود کنید. به آنها معیارهای لازم برای انتخاب دوستان خوب را بدهید.
- با محبّت تربیت کنید، نه با ترس
راهنمایی مهربانانه ماندگارتر از کنترل سخت است.
تمرین عملی: تلاش فرزندتان را تشویق کنید، نه فقط اشتباهاتش را اصلاح.
- روی تربیت اخلاقی سرمایهگذاری کنید
داشتن مهارت و دانش بدون ارزشهای اخلاقی و دینی میتواند خطرناک شود.
تمرین عملی: هر هفته یک داستان اخلاقی یا حدیث به فرزندان تان آموزش دهید.
- تربیت را به دیگران نسپارید
مدرسه و جامعه کمک میکنند، اما مسئول اصلی تربیت فرزندان تان شما هستید.
تمرین عملی: روزی حداقل ۱۰ دقیقه درباره ایمان و انتخابهای زندگی با فرزندتان صحبت کنید.
- نسبت به آینده ایمانی فرزندتان مسئولید
نه فقط نیازهای جسمی، بلکه کمک به مسیر معنوی او نیز بر عهده شماست.
تمرین عملی: از خود بپرسید: «اگر ایمان فرزندم ضعیف شود، من چه نقشی داشتهام؟» و یک تغییر واقعی ایجاد کنید.
- حضور فرزندان تان در فضای مجازی را محدود کنید
فضای مجازی و شبکه های اجتماعی، فضایی بدون کنترل و رها شده است. ذهن و روح و جسم فرزندان تان را با محدود کردن آنها در فضای مجازی، از آسیبهای این فضا مصون بدارید.
تمرین عملی: امروز ده دقیقه با فرزندان تان درباره آسیبهای شبکه های اجتماعی صحبت کنید و قوانینی خانوادگی برای محدود کردن آنها در این فضا وضع کنید
پیامهای تربیتی حدیث برای امامان جماعت و رهبران دینی
- آموزش جوانان را در اولویت بگذارید
جوانان آینده امت هستند.
تمرین عملی: ماهی یک برنامه ویژه جوانان برگزار کنید.
- به زبان آنها صحبت کنید
سخنرانی پیچیده دل جوان را جذب نمیکند.
تمرین عملی: یک پیام دینی را با مثالهای واقعی سادهسازی کنید.
- فضای امن ایجاد کنید
مسجد باید جای امن جوان باشد، جایی که بتواند حرفهایش را راحت بزند.
تمرین عملی: یک جلسه گفتوگوی آزاد برگزار کنید.
- قبل از سخت شدن دلها اقدام کنید
تاخیر در هدایت، اصلاح را سختتر میکند.
تمرین عملی: امسال حداقل یک جوان را شخصاً همراهی و در طول زمان راهنمایی کنید.
اخبار از طریق ایمیل
عضویت در خبرنامه
