سرمقاله – سال سوم هفته 07
دانش، وجدان و مسئولیت اجتماعی
مقدمه
شماره این هفته بولتن جمعه، یاد دو عالم بزرگ شیعه را گرامی میدارد و همزمان به روز جهانی زنان و دختران در علم میپردازد. این مناسبتها در کنار هم، رهبران جامعه مسلمان را دعوت میکنند تا درباره پیوند میان دانش، مسئولیت اخلاقی و کنش اجتماعی تأمل کنند.
۲۲ شعبان: درگذشت ابن شهر آشوب (۵۸۸ هـ / ۱۱۹۲ م)
ابن شهر آشوب (ابوجعفر محمد بن علی) از عالمان برجسته شیعه بود که با آثاری چون مناقب آل ابیطالب و نوشتههایش در حدیث و علوم قرآنی شناخته میشود. او در ۲۲ شعبان سال ۵۸۸ هجری قمری (۱۱۹۲ میلادی) در حلب درگذشت.
زندگی ابن شهر آشوب به ما یادآوری میکند که پژوهش دقیق، تسلّط بر متون دینی و شجاعت اخلاقی چگونه هویّت و حافظه جمعی را شکل میدهند؛ و نمونهای است که مراکز دینی را به حفظ علم عمیق و در عین حال پاسخ به نیازهای روز فرا میخواند.
پیام برای امروز:
مطالعه عمیق متون دینی را حفظ کنید، اما آن را به رهبری اخلاقی و خدمت اجتماعی تبدیل نمایید.
۲۴ شعبان: درگذشت میرزا محمد حسن شیرازی (میرزای بزرگ) (۱۳۱۲ هـ / ۱۸۹۵ م)
آیتالله العظمی میرزا محمد حسن شیرازی (۱۸۱۵–۱۸۹۵) از مراجع بزرگ شیعه بود که با فتوای تاریخی تحریم تنباکو در سال ۱۸۹۱، موجی از مقاومت اخلاقی و اجتماعی را در ایران دوره قاجار پدید آورد. او در سال ۱۸۹۵ درگذشت و در نجف به خاک سپرده شد.
زندگی میرزای شیرازی نشان میدهد که چگونه مرجعیت دینی میتواند ایمان اخلاقی را با منافع عمومی پیوند دهد؛ و یادآور این است که هدایت دینی باید پاسخگوی آسیبهای واقعی جامعه باشد.
پیام برای امروز:
راهنمایی دینی باید بر مسئولیت اجتماعی استوار باشد؛ دانشی که رفاه مردم را نادیده بگیرد، نیروی اخلاقی خود را از دست میدهد.
۱۱ فوریه: روز جهانی زنان و دختران در علم
این روز در سال ۲۰۱۵ توسط مجمع عمومی سازمان ملل نامگذاری شد و هر ساله برای ترویج دسترسی زنان و دختران به علوم، فناوری، مهندسی و ریاضیات (STEM) گرامی داشته میشود.
توانمندسازی زنان و دختران در عرصه علم، هم مسئله عدالت است و هم عامل شکوفایی جامعه. تنوع در دانش، به سود همگان است. سنّت اسلامی نیز برای کسب دانش مفید توسط مردان و زنان ارزش والایی قائل است. پیامبر اکرم (ص) فرمودند:
طَلَبُ اَلْعِلْمِ فَرِيضَةٌ عَلَى كُلِّ مُسْلِمٍ وَ مُسْلِمَةٍ
«طلب علم بر هر مرد و زن مسلمان واجب است.» (بحارالانوار، ج ۶۷، ص ۶۸)
پیام برای امروز:
از یادگیری و حضور زنان و دختران در علم حمایت کنید؛ این کار ایمان، جامعه و سلامت جهانی را تقویت میکند.
سخن پایانی
از این هفته استفاده کنید و برنامههایی در مسجد و جامعه برگزار نمایید که یادگیری تاریخی را با اقدام عملی پیوند دهد: یک نشست کوتاه درباره نقش اخلاقی عالمان (ابن شهر آشوب)، گفتوگویی درباره رهبری دینی و مسئولیت اجتماعی (میرزای شیرازی)، و برنامهای محلی برای تشویق دختران و جوانان به مسیرهای علمی. با این کار، گذشته خود را گرامی میداریم و آیندهای عادلانهتر و آگاهانهتر میسازیم، انشاالله.
اخبار از طریق ایمیل
عضویت در خبرنامه
